Hedefimiz kendimiz ve gelecek nesiller için daha güvenli ve yaşanabilir bir çevre için katkı sağlamaktır.
JEOFİZİK REZİSTİVİTE CİHAZI
Sıkça Sorulan Sorular

Son Dakika Haberler

BU SİTE BİLGİLENDİRME AMACLIDIR. YAPILAN ARASTIRMALARDA BULUNAN TESPİT EDİLEN ARKELOJİK KALINTI VE ESERLERDE EN YAKIN MÜZE VE YETKİLİLERE HABER VERİNİZ. TARİHİMİZ GEÇMİŞİMİZDİR .
Alengirli Tefarruat Ofisi 2012

1) Jeofizik Cihazı, diğer cihazlardan daha derini nasıl tarayabiliyor?

Miner A-200 Jeofizik Cihazı'nın çalışma sistemi birçok üründen farklıdır. Diğer cihazların toprakla teması olmadığından, tespit derinliklerinde kayıplar fazladır. Miner A-200'ün elektrotları sayesinde, derinlik kaybı olmadan, toprakla direkt temas sağlanır. Cihazın gönderdiği sinyal, zor toprak şartları sebebiyle istenilen derinliğe inemezse, ekranda hata sinyali belirir. Bu sayede araştırmacı hangi derinliği taradığını bilir.

 

2) Bu cihazı profesyoneller kullanır mı?

Elektrik-direnç (rezistivite) jeofizik araştırmalarında en güvenilir yöntemlerden biridir. Profesyonel araştırmacılar, maden mühendisleri, jeoloji mühendisleri, jeofizik mühendisleri, arkeologlar, üniversite bilim adamları, uzman araştırmacılar, vb. arkeolojik ve jeolojik araştırmalarda rezistivite cihazı kullanır. bir rezistivite cihazıdır. Arkeolojik araştırmalarda, özdirencin hesaplanmasına gerek kalmadan, cihazdan alınan direnç değeri ile sonuca gidilebilir. Çünkü arkeolojik araştırmalarda amaç toprak yapısının tespitinden çok anomalinin bulunmasıdır.

 

3) Bu cihazın maksimum tespit derinliği ne kadardır?

Miner A-200 Jeofizik Cihazı'nın uzun kabloları 40 metre, kısa kabloları 20 metre uzunluğundadır. Teoride, elektrotlar arası mesafe kabloların uzanabileceği kadar açılarak derinlik artırılabilir. Pratikte, kablolar uygun şekilde açıldığında iki elektrot arası mesafe 20 metre olabildiğinden, Wenner yöntemine göre maksimum 20 metre derinlik taranabilir. Derinlik arttıkça hassasiyet düşebileceğinden, özellikle arkeolojik araştırmalarda tavsiyemiz; 20 metre derinlik yerine, hassasiyetin çok daha yüksek olacağı 10 metre derinliğe kadar araştırma yapılmasıdır. Yani iki elektrot arası mesafe en fazla 10 metre olacak şekilde tarama yapılması, arkeolojik araştırmalarda güvenilir sonuçlar verecektir. Çünkü arkeolojik kalıntılar genellikle yüzeye yakındır. Jeolojik araştırmalarda, mevcut kablolar ile 20 metre derinliğe kadar araştırma yapılabilir.

 

4) Cihaz ahşap iskelet ile kullanıldığında derinlik ne kadar olur? Ahşap iskelette kaç adet elektrot deliği var?

Jeofizik Cihazı; ahşap iskelet ile, ikiz elektrot yöntemine uygun olarak kullanıldığında, maksimum tespit derinliği iki elektrot arası mesafenin bir ya da bir buçuk katı kadardır. Ahşap iskeletin uçlarındaki deliklere yerleştirilen C1 ve P1 elektrotları arası mesafe 160 cm olduğundan, maksimum tespit derinliği 2,5 metre civarındadır. Ahşap iskelet üzerinde dört adet elektrot deliği bulunmaktadır. Kullanıcı, C1 ve P1 elektrotlarını ahşap iskelet üzerinde birbirine yakın deliklere monte ederek, isterse derini taramak yerine yüzeye yakın tarama yapabilir. Ahşap iskelet üzerindeki iki delik arası mesafenin 53 cm olduğunu düşünürsek; C1 ve P1 elektrotları, maksimum 2,5 metre tarama yapılabilmesi için 1. ve 4. deliklere yerleştirilmelidir. C1 ve P1 elektrotları maksimum 1,5 metre tarama yapılabilmesi için 1. ve 3. deliklere yerleştirilebilir. C1 ve P1 elektrotları maksimum 80 cm  tarama yapılabilmesi için 2. ve 4. deliklere yerleştirilebilir. Yani kullanıcı taramak istediği derinliğe uygun olarak C1 ve P1 elektrotlarını ahşap iskelet üzerindeki deliklere yerleştirebilir.

 

5) Jeofizik Cihazı toprak altındaki maddeleri % 100 bulur mu? Onlarca metre derini ve yüzlerce metre ileriyi tarayıp gömülü maddeyi bularak ekranda şekliyle gösteren cihaz var mı?

"Bir cihaz var ve yeraltını gösteriyor. Gömülü olan değerli maddeyi ekranda şekliyle görebiliyorsunuz. Toprağı kazıp gömülü maddeyi sanki kendi elinizle koymuş gibi kolayca çıkarıyorsunuz."

Günümüzde hiçbir araştırmacı böyle bir söyleme inanmamalıdır. Çünkü yeraltı araştırmalarında bu tür bir beklenti hayal kırıklığına sebep olur. Yeraltı araştırmaları çaba gerektirir. Tesadüfler dışında, bize göre diğerlerinden daha çok çaba gösteren, bilinçli kişiler amacına ulaşabilir.

Onlarca metre derini ve yüzlerce metre ileriyi tarayıp, gömülü maddeyi bularak anında sinyal veren, ekranda şekliyle gösteren cihaz henüz üretilmiş değil. Yeraltı araştırmaları bu kadar kolay olsaydı ve böyle bir cihaz üretilseydi, herhalde sahibi bu çok işlevli cihazı satmak istemezdi...Böyle bir durumda da, yeraltında araştıracak ne bir gömülü madde, ne de bir maden kalırdı.

Hava homojendir ve radarlar çok yüksek verimlilikle kilometrelerce ötedeki farklılıkları tespit eder. Deniz suyu homojendir ve sonarlar çok yüksek verimlilikle suyun yüzlerce metre derinlerindeki farklılıkları tespit eder. Ancak toprak homojen olmadığından, günümüz teknolojisinde jeolojik ve arkeolojik yeraltı araştırma cihazlarından % 100 net sonuç almak zordur. 

Jeofizik Cihazı, başka cihazlarla tespit edilmesi zaten mümkün olmayan hedeflerin bulunabilmesine yardımcı olmakta, bu hedeflerin tespit edilebilme ihtimalini artırmaktadır.

Cihaz, mümkün olan en güvenilir sonuçları vererek kullanıcıyı doğruya yönlendirir. Araştırmacı cihazı dikkatle kullanılmalı, ölçüm değerlerini titizlikle yorumlamalı ve mantığının yardımıyla sonuca varmalıdır.

 

6) Maden araştırmasında bu cihazı kullanırken nelere dikkat etmeliyim?

Kullanıcı maden araştırmasında mümkün olduğunca fazla ölçüm yapmalı, ölçüm değerlerini dikkatle birbiriyle kıyaslayarak yorumlamalıdır. Maden araziye yayılmış şekilde olacaktır. Maden araştırmaları derinlerde yapılacak, arkeolojik araştırmalar yüzeye yakın olacaktır. Miner A-200'den; jeolojik  araştırmalarda maksimum 20 metre derinliğe kadar, arkeolojik araştırmalarda maksimum 10 metre derinliğe kadar sağlıklı sonuçlar alınabilir.

 

7) Jeofizik Rezistivite Cihazı ile su arayabilir miyim? Kaç metreye kadar?

Evet. Wenner yönteminde teorik olarak iki elektrot arası mesafe kadar derinlikte arama yapabilirsiniz. Su tespit edildiğinde, ekrandaki direnç değerinde (önceki ölçümlerin ortalama değerlerine göre) belirgin bir düşüş olacaktır.

 

8) Jeofizik Rezistivite Cihazı ile yeraltında tespit edilebilecek en küçük madde ne kadar olabilir?

Yeraltı araştırma cihazlarında genellikle derinlik arttıkça hassasiyet düşmektedir. En az bir peynir tenekesi büyüklüğünde olup, çok uzun yıllar yeraltında kalarak toprakla kimyasal, fiziksel, biyolojik etkileşimini sağlamış maddeler tespit edilebilir. Özellikle metal objeler yeraltında uzun yıllar kaldıklarında, metal ile toprak arasındaki kimyasal reaksiyonların sonucu olarak, metalin çevresinde bulunan toprağın iletkenliği artacaktır. Bu sayede metal objenin tespiti kolaylaşacaktır çünkü madde cihazlara sanki daha büyükmüş gibi görünecektir. Miner A-200 Jeofizik Cihazı ile yapılan araştırmalarda çivi, at nalı, konserve kutusu gibi küçük maddeler tespit edilmez. Kaydırma mesafesinin yeraltındaki maddenin büyüklüğünden fazla olmaması, maddenin tespitini kolaylaştıracaktır.

 

9) Metal ayırımı var mıdır?

Aynı büyüklükte bir altın ve bir demir düşünelim. Bu iki metalin elektrik iletkenliği farklı olacağından, toprağa verilen elektrik akımına karşı dirençleri de değişik olacaktır. Demir iletken bir metaldir ancak en iyi iletken altındır. Bu sebeple; direnç değerindeki ani değişim demirde az olurken, altında daha belirgin olacaktır.

 

10) Cihaz boşluk bulduğunda nasıl sinyal verir?

Boşluk elektrik akımını geçirmez. Akım, basit anlatımla, boşluğun çevresinden dolaşacaktır. Boşluk tespitinde direnç değeri ani olarak artacaktır. Boşluğun büyüklüğüne göre ani artış miktarı değişecektir. Çok büyük boşluk, büyük tünel gibi oluşumlardan akım geçmeyecek, cihaz hata sinyali verecektir. Bu hata sinyali yeraltındaki boşluğun, tünelin göstergesi olacaktır.

 

11) Cihaz, arkeolojik araştırmalarda mezar, lahit bulduğunda nasıl sinyal verir?

Taşlar, kayalar; mineral yapılarına ve büyüklüklerine göre değişken olmakla beraber, genellikle elektrik akımına karşı belirgin direnç gösterecektir. Direncin ani olarak artması mezar taşlarına, lahitlere, kayalara, eski yerleşim yerlerindeki taş duvarlara işaret edecektir.

 

12) Jeofizik Cihazı'nı nasıl kullanmayı tavsiye edersiniz? Ahşap iskeletle mi, yoksa ahşap iskeletsiz mi?

Kullanıcı cihazı ister ahşap iskeletle, ister ahşap iskeletsiz kullanabilir. Araştırmacının çalışma yaptığı bölgenin şartlarına ve araştırmacının hedefine göre cihazın kullanım şekli değişecektir. Ahşap iskeletli ikiz elektrot yöntemi; eski yerleşim yeri duvarlarının, mezarların, tünellerin, gömülü olan maddelerin, yüzeye yakın boşlukların tespitinde maksimum 2,5 metreye kadar kullanılabilir. Bu yöntemin arkeolojik araştırmalarda güvenilir sonuçlar verdiği söylenebilir.

Wenner yöntemi de derinlerdeki boşluklar, tüneller, eski yerleşim yeri duvarları, su, maden, vb. tespiti için arkeolojik ve jeolojik araştırmalarda kullanılabilir. Wenner yöntemi, istenirse elektrotlar arası mesafe fazla arttırılmadan, ikiz elektrot yöntemine alternatif olarak ahşap iskeletsiz kullanılabilir.

 

13) Jeofizik Rezistivite Cihazı ile araştırma yaparken, Wenner yönteminde, iki elektrot arası mesafe net tespit derinliği midir?

Wenner yönteminde iki elektrot arası mesafe, teorik olarak maksimum etki derinliğidir. İki elektrot arası mesafenin yarısı da, hassasiyetin en güçlü olduğu derinliktir. Eğer yeraltında akımın geçmesini engelleyecek bir anomali varsa, cihaz hata sinyali verecek, kullanıcı hedeflediği derinliğe inemediğini anlayacaktır. Hassasiyet derinlik ile beraber azalmaktadır. Derinlik arttıkça küçük maddelere olan hassasiyet azalacaktır. Bu sebeple, özellikle arkeolojik araştırmalarda, hedef çok derinlerde değilse, iki elektrot arası mesafenin, hedefin tahmini derinliğine yakın mesafede ayarlanması faydalıdır. Örneğin 1 metre derinde olabileceği tahmin edilen bir hedef için, Wenner yönteminde, iki elektrot arası mesafeyi 10 metre yapmanın gereği yoktur. Bu örnekte, iki elektrot arası mesafe 2 metre olarak ayarlanabilir. Yüzeye yakın araştırmalarda, yüksek hassasiyet için, gerekirse, mesafe daha da düşürülebilir.

 

14) Ürünlerin garantisi var mıdır?

Miner markalı ürünlerimiz teknik arızalara karşı bir yıl garantilidir.

 

15) Bu cihazın çalışma sistemine benzer başka cihazlar var mıdır? Bu cihazı geliştirirken hangi ürünleri baz aldınız?

Jeofizik Rezistivite Cihazı'nın çalışma sistemi, İngiliz Geoscan Research Şirketi'nin ve diğer rezistivite cihazı üreticilerinin ürünlerininkine benzer. Geoscan Research şirketi'nin rezistivite cihazlarıyla ilgili ayrıntılı bilgi için lütfen şirketin internet sitesini http://www.geoscan-research.co.uk/page15.html ziyaret ediniz. Geoscan Research Şirketi'ne yeraltı araştırmalarına olan katkılarından dolayı teşekkür ederiz. Buradaki ürünlerin çalışma sistemi Jeofizik Rezistivite Cihazı benzerdir. Miner A-200'ün fiyatı benzer ürünlere göre çok uygundur.

 

16) Yeraltı araştırmaları için hangi ürünü, nereden almalıyım?

Bir cihaz  almadan önce, sitemizdeki bilgileri dikkatle okuyup öğreniniz. Ürünlerin fiyat/performans oranına çok dikkat ediniz. Yerbilimleri konusunda uzman olan, güvenilir firmalardan alım yapınız.

Çünkü ürün ne olursa olsun, marka ne olursa olsun, ürün nerede üretilmiş olursa olsun, satıcı firmadır size teknik konularda destek verebilecek olan. Satıcı firmanın uzmanlığı ve güvenilirliği çok önemlidir. Dostluğunuzu devam ettirebileceğiniz, bilgi ihtiyacınız olduğunda istediğiniz zaman tereddüt etmeden arayabileceğiniz firmaları seçiniz.

 

17) Jeofizik Cihazı ile Miner A-750 Gravite Dedektörü'nün ilişkisi nedir? Birlikte kullanılmaları şart mıdır?

Miner A-200, toprağın elektrik direncini ölçer. Miner A-750 toprağın yerçekimini ölçer. Bunlar birbirinden çok farklı cihazlardır. Birlikte kullanılmaları şart değildir. Ancak, Miner A-200'den alınan verilerin grafiğe dönüştürülmesinde kullanılan el tipi bilgisayarın, gravite özelliği profesyonel olarak aktif hale getirildiğinden, Miner A-750 Gravite Dedektörü kullanıma hazırdır. Bu şekilde sistem hem rezistivite, hem de gravite özellikli olmaktadır. Bu sayede araştırmalar her iki sistemle yapılacağından, sonuçlar daha güvenilir olacaktır.

 

18) Birçok yanıltıcı cihaz kullandım, çok aldandım. Acaba bu cihaz diğerlerinden farklı mı? Bir kez daha yanılmak istemiyorum.

Haklısınız. Sizi anlıyoruz. Miner markalı ürünlerin hepsi profesyoneldir. Bu cihazları, yeraltı araştırmalarında uzman olan kişiler, mühendisler (maden, jeoloji, jeofizik, vb.) ve arkeologlar kullanır. Miner markalı ürünlerin hepsinin, yurtdışında olan ve hemen hemen aynı sistemlerle çalışan benzerleri vardır. Ürünlerin hepsinin belirli bir bilimsel temeli vardır ve hepsi farklı fiziksel temele dayalı olarak çalışır.

Araştırma yapacağınız bölgede, tıpkı bir mühendis gibi tarama yapmak isterseniz, Miner markalı cihazları kullanabilirsiniz. Çünkü araştırma için, sizin çalışacağınız bölgeye bir mühendis gelecek olsa, o da bu cihazları gönül rahatlığıyla kullanacaktır. Miner markalı ürünler ne hayalidir, ne de oyuncaktır. Miner ürünleri, uzmanlara uygun araştırma cihazlarıdır. Ölçüm yöntemine göre, kullanım kılavuzuna uygun olarak, dikkatle, sabırla kullanıldığında güvenilir sonuçlar verecektir. Boşu boşuna kazı yaptırmayacaktır.

 

19) Bu cihazları nasıl deneyebilirim? Nasıl emin olabilirim? Toprağa madde gömüp deneyebilir miyiz?

Miner markalı ürünler, mühendislerin ve uzmanların kullandığı cihazlar olarak düşünmelidir. Mevcut teknolojide en gelişmiş cihazlar, doğruya en yakın sonuçları vererek kullanıcıları yönlendirir. Cihazdan gelen veriyi, kullanıcının yorumlaması çok önemlidir.

Bazı araştırma bölgelerinde, toprak yapısına bağlı olarak, birkaç farklı cihaz kullanmak veya değişik teknikler uygulamak gerekebilir.

Araştırma alanının şartlarına ve hedefe göre cihaz seçmelidir. Doğru yöntem ve cihaz ile, dikkatli çalışmalar yaparak, verimli sonuçlar alınabilir. Yeraltı araştırmalarında sabırlı olmak gerekmektedir.

Toprağa madde gömerek deneme yapma talebi, çevresel faktörleri yok sayarsak ve toprak şartlarını hiç düşünmezsek mantıklı ve haklı görülebilir. Ancak bazı fiziksel temellerin ve sınırlamaların göz önüne alınması gerekmektedir. Uzun yıllar yeraltında kalmış, büyük maddelerin; toprakla etkileşimini sağladıktan sonra daha rahat tespit edilebildiğini, farklı toprak yapılarında alınacak sonuçların birbirinden çok farklı olduğunu unutmamak gerekir.

Yeraltına madde gömerek deneme yapmak yanıltıcı olabilir. Çünkü test alanı ile, hedeflenen araştırma bölgesinin şartları birbirinden farklıdır. "Cihaz, test alanında yeni gömülen maddeyi bulursa, her yerde bulur" diye düşünmek doğru olmayabilir. "Cihaz test alanında gömülü maddeyi bulamazsa, hiçbir yerde bulamaz" diye düşünmek yanıltıcı olabilir. Çünkü bir cihaz test alanında tespit yapamayıp, çok daha zor toprak şartlarında uyarı verebilir. Aynı cihaz test alanında tespit yapıp, araştırma bölgesinde sinyal vermeyebilir. Bu durum toprak şartlarıyla ve maddenin yeraltındaki durumuyla ilgili olup, sonuçlar önceden bilinmesi mümkün olmayan birçok değişkene bağlıdır.

Test için yeni madde toprağa gömülür, ama yeraltında aranılacak olan madde yeni gömülmemiştir. Deneme alanının toprak yapısı (mineral içeriği) ile araştırma alanının toprak yapısı birbirinden farklıdır. Denemesi yapılan madde ile gömülü olabilecek maddenin büyüklüğü ve cinsi farklıdır. Hatta yeraltında bulunması hedeflenen madde ile, test alanında yeni gömülen maddenin yeraltında duruş şekilleri bile birbirinden farklı olabilir.

En önemlisi de, test için gömülen maddenin bulunduğu noktanın biraz derininde veya çevresinde, sonuca olumlu ya da olumsuz etki edebilecek, bilemediğimiz ve göremediğimiz başka kayaçlar ve maddeler olabilir. Bu maddeler sinyalleri perdeleyebilir. Yeraltı araştırmalarında karşılaşılan en büyük sorunlardan birisi perdelemedir. Bir maddenin gönderilen sinyale karşı vereceği tepki; çevresinde, altında, üstünde, sağında, solunda bulunan bir başka madde veya kayaç ya da yapı tarafından engellenebilir. Buna yerbilimlerinde "Perdeleme Etkisi" denir.  Yeraltı araştırmalarını karmaşıklaştıran ama önceden bilinmesi mümkün olmayan zorluklardan birisi budur.

Toprağın aşılması hayal edildiği kadar kolay değildir. İşte bu sebeple, piyasada iyi ya da kötü onlarca farklı cihaz ve yüzlerce farklı teknik vardır.

Bu durumda araştırmacının karar vermesi, haklı olarak, zorlaşmaktadır. Bizce, araştırmacı için çözüm şöyle özetlenebilir:

a) Hava testleri yaparak cihazın nasıl çalıştığı anlaşılmalıdır (manyetik, elektromanyetik, gravite, rezistivite).

b) Araştırmacı alıp kullanmayı düşündüğü cihazın bilimsel (dikkat: hayali değil) çalışma sistemini satıcıya mutlaka sormalı ve tatmin edici cevaplar aldığından emin olmalıdır.

c) Araştırmacı karar vermeden önce, tanıdığı (konusunun uzmanı) bir mühendisin (maden, jeoloji, jeofizik, inşaat, arkeolog, vb.) fikrine danışmalıdır. Mümkünse, cihazın bulunduğu internet sitesine uzman kişinin girmesi sağlanmalı ve sitedeki detaylı bilginin yorumlanması istenmelidir.

d) Cihazını "herşeyi bulur, kaçırmaz, sadece altını bulur, yüzlerce metre ileriden bulur, yerini gösterir, kendiniz gömmüş gibi bulursunuz, şeklini gösterir, vb." hayali sözlerde tanıtanlar varsa, alım kararı tekrar düşünülmelidir. Her "uzmanım" diyen, "uzman" olmayabilir.

e) Bir ürünün nerede üretildiğinden çok, nasıl çalıştığı ve satıcı firmanın bu konudaki uzmanlığı dikkate alınmalıdır.

f) Yerbilimleri konusunda uzman şirketlerden ürün alınmalıdır. Çünkü araştırmacı ne kadar araştırma yaparsa yapsın, bir noktadan sonra satıcıya güvenmek zorunda kalmaktadır.

g) Profesyonel kullanıma uygun olan cihaz, bilgisine güvenilir firmadan alındıktan sonra; araştırma alanına çıkılmalı, zaman kaybettiren onlarca kazma-gömme testi yerine, hedeflenen madde için taramalar yapılmalı, cihazın sinyal verdiği noktalar belirlenmeli ve o noktada yasalara uygun çalışmalar yapılmalıdır.